"ای نسل اسیر وطنم

تو می دانی که هرگز به خود نیندیشیده ام. تو می دانی و همه می دانند که من حیاتم، هوایم، همه خواستن هایم به  خاطر تو و سرنوشت تو و آزادی تو بوده است. تو می دانی و همه می دانند که هرگز به خاطر سود خود گامی بر نداشته ام، از ترس خلافت تشیعم را از یاد نبرده ام. تو می دانی و همه می دانند که نه ترسویم نه سودجو! تو می دانی و همه می دانند که من سراپایم مملو از عشق به تو، آزادی تو و سلامت تو بوده است و هست و خواهد بود. تو می دانی و همه می دانند که من خود را فدای تو کرده ام و فدای تو می کنم که ایمانم توئی و عشقم توئی و امیدم توئی و معنی حیاتم توئی و جز تو زندگی برایم رنگ و بویی ندارد، طعمی ندارد. تو می دانی و همه می دانند که زندگی از تحمیل لبخندی بر لبان من، از آوردن برق امیدی در نگاه من، از برانگیختن موج شعفی در دل من عاجز است. تو می دانی و همه می دانند که شکنجه دیدن به خاطر تو، زندان کشیدن برای تو و رنج بردن به پای تو تنها لذت بزرگ من است. از شادی تو است که من در دل می خندم، از امید رهایی توست که برق امید در چشمان خسته ام می درخشد و از خوشبختی تو است که هوای پاک سعادت را در ریه هایم احساس می کنم.

نمی توانم خوب حرف بزنم، نیروی شگفتی را که در زیر این کلمات ساده و جمله های ضعیف و افتاده پنهان کرده ام دریاب! دریاب! "

هدف از نگارش این بیوگرافی، "دفاع" از شریعتی نیست که به تعبیر خود او: این کار، "کار مستضعفین است". بلکه غرض فراهم آوردن امکان شناختی دقیق از زندگی یک متفکر است. در غیاب یک چنین شناختی، هر گونه نفرین و آفرینی مصداق داستان فیل در مثنوی مولانا خواهد بود. از این رو پرداختن به این ضرورت پاسخ به این پرسش هاست: شریعتی که بود و چه آفرید؟ (زندگی و آثار او)؛ معمار چه نوع ساختمان فکری و مبتکر کدامین نطریه ها بود؟ از پیش کسوتان خود چه تاثیراتی پذیرفت؟ و چه تاثیری بر جامعه ایران، جهانبینی اسلام و جنبش اتقلابی مردم ایران گذارد؟ آبشخور و خاستگاه مخالفت های مختلف با اندیشه شریعتی کدامند؟ فعلیت اندیشه شریعتی چیست و چرا می بایست و چگونه می توان به تداوم و تکامل راه او پرداخت؟

کتاب حاضر مشتمل بر شش فصل است. پیشینه خانوادگی: کودکی و جوانی؛ ایام جوانی (از شکل گیری شخصیت فکری و اعتقادی تا نهضت ملی)؛ دوران اروپا (بازگشت و دانشگاه)؛ از ارشاد تا زندان، خانه نشینی، هجرت و شهادت.تاریخ زندگی علی شریعتی به شش دوره تقسیم می شود که از این میان، دوران ارشاد برجسته تر به نظر می رسد. چه، نسبت به دوره های گذشته، نقطه عطف و اوج ابلاغ اندیشه های وی به شمار می آید و دوره بعدی "از زندان تا شهادت" از آثار و نتایج آن محسوب می شود.

از آنجا که امروزه، در غیاب وی، دست های مرموز می کوشند با جعل حوادث و اسناد، برجسته سازی ابهامات و تقویت و اشاعه شایعات، به القاء شبهات و رواج اتهامات دامن زنند تا به هر حیله، اصل مساله که همانا حقانیت یک ایمان و آرمان است فراموش شود و واقعیت یک زندگی سراسر جهد و کوشش، در سایه مبارزات، زندان ها، هجرت و شهادت و مسیر تحقق آن، مسخ گردد، راویان وثیق مسئولیتی خطیر می یابند.

پ.ن. سعی کردم با کنار هم گذاشتن بخش هایی از مقدمه به معرفی کتاب بپردازم و از ذکر حرف های اضافی خودداری کنم.

پ.ن.2. راهش پر رهرو باد.

"سیالان یک کتاب ادبی و تاریخی نیست، سیالان یک نگاه است."

با این جمله نویسنده کاملا موافق نیستم. سیالان اگرچه یک نگاه است ولی نگاهی ادبی است. نگاهی ادبی به زادگاه نویسنده، الموت. الموتی که با چهار عنصر سیالان، شاهرود، آسمان و عقاب در هم آمیخته و همنشین دیرینه هر الموتی تباری است.

سی یالان خواننده را یاد کویر و هبوط دکتر شریعتی می اندازد. تاثیر نوشته های دکتر شریعتی در نوشتار نویسنده محدود به اثرات غیر مستقیمی مثل اربعه ها و نوع نگاه به طبیعت نمی شود بلکه در همان صفحه ابتدایی قصل "با مخاطب های آشنا"ی کتاب بخشی از نوشته های کتاب هبوط در کویر راعینا" ذکر کرده است.

چهار عنصر سیالان، شاهرود، آسمان و عقاب، چهار فصل از کتاب را تشکیل می دهند و باقی فصول عبارتند از: شالیزار، سمفونی یاغ، خانه های کاه گلی، گندمزار، دریاچه اوان، بر ویرانه های قلعه الموت، حکایت پدر و بر خرابه های قلعه لمسر.

سیالان کتاب خوبی است ولی ای کاش علی رشوند به جای اول شخص از ضمیر سوم شخص استفاده می کرد تا این قدر "من" های نوشته اش زیاد نشود. 

پ.ن. نبودنمان از روزمرگی مان ناشی می شود و بی موقع بودنمان از ...!

یک سال گذشت! به همین سرعت که واقعا باورکردنی نیست. اولش وبلاگ رو در پرشین بلاگ ساخته بودیم ولی بعد به خاطر امکانات بلاگفا (مخصوصا قابلیت چند نویسندگی) در بیستم شهریور به اینجا اسباب کشی کردیم. شاید بپرسید چرا همون شروع کار در پرشین بلاگ رو به عنوان سالروز تولد باشگاه در نظر نگرفتی؟ دلیل خاصی نداره. تاریخش یادم نیست! یادش به خیر که روزهای اول چه ذوقی داشتیم ما! وقتی فهمیدیم تعداد قابل توجهی بازدید کننده از کویت داریم و صد برابر اون وقتی یک بازدبد از آمریکا داشتیم. به قول علی میرمیرانی خارجی اصل!

طی این مدت ۷۰ معرفی کتاب داشته ایم که آمار بدی نیست. به عبارتی هفته ای ۳۵/۱ معرفی! در این میان تینا صادقی با ۱۸ معرفی پیشتاز بوده است. این کتابها متعلق به ۱۰ ژانر (کلمه بهتری پیدا نمی کنم) است که مسلما سهم رمان از همه بیشتر بوده است.

امیدوارم امسال  هم مانند پارسال با دوستان جدیدی آشنا بشیم و به جایی برسیم که اگر یک نفر هر روز هم بهمون سر بزنه براش چیزای جدیدی داشته باشیم!

نوبت به تشکر ها رسید. اول از همه از همراه همیشگیم از ابتدا تا امروز در تاسیس و اداره باشگاه تشکر می کنم. بدون جواد ادامه راه ممکن نبود و نیست. بعد باید از تینا صادقی تشکر کنم به تمام دلایلی که هم شما می دونید هم خودش. فارغ از معرفی های زیادش با حضورش به عنوان اولین نویسنده مهمان و بعد به عنوان یکی از اعضا به ما امید داد برای ادامه کار. ریحانه و رضا رضاشاطری با این که به قول عادل فردوسی پور شروعی طوفانی داشتند ولی تداوم پیدا نکرد و خبری ازشون نیست. لااقل یک نظر بذارین بدونیم زنده اید! و البته از اخترک که با معرفی های کوتاهش عضو شد و بعدش یسنا شد با معرفی های بلند! وخیلی های دیگه که یکی دو باری ما رو مهمون نوشته هاشون کردن مثل الما،شیرین ایران منش، سجاد، مجید خجسته و ترانه صفایی. امیدوارم سال بعد این دوستان هم پرکارتر بشن و به جمع ما بپیوندند.

ممنون که تا تهش خوندین

"زمان لرزه"، رمانی که قرار بود آخرین اثر ونه گات باشد، یک اثر پست مدرن است. پس بگذارید مطالبی که درباره ادبیات پست مدرن را از همین کتاب از مقدمه و نقد انتهای آن جمع کرده ام برایتان سر هم کنم:

گویا تعریف جامعی برای ادبیات پست مدرن وجود ندارد.( یک چیز را همین اول بگویم: من با واژه پسامدرن مشکل دارم. مثل شلف خوانی و بسیاری واژه های دیگر که فقط نصف آن را ترجمه کرده اند!) می گفتم: تنها ویژگی مشترک رمان های پست مدرن مطرح کردن مباحث هستی شناسانه است. مباحثی که در هستی شناسی مطرح می شوند بیش از هر چیز بر وجود یک دنیای واقعی یامجازی و چگونگی به وجود آمدن آن تاکید دارند. در آثار پست مدرن چندین دنیا در کنار هم قرار می گیرد و مرز بین آنها از بین می رود. شخصیت های داستانی به دنیای واقعی قدم می گذارند و نویسنده وارد دنیای داستانی می شود که خودش آن را خلق کرده است. به عنوان مثال در رمان "صبحانه قهرمان" اثر ونه گات ( که بعید می دانم به فارسی ترجمه شده باشد) خود ونه گات وارد رمان می شود و به کیلگور تراوت، شخصیت اصلی داستان می گوید که من تو را آفریده ام و اگر سوالی داری می توانی بپرسی. چنین فاصله گذاری هایی در رمان باعث می شود که خواننده به جای همذات پنداری با شخصیت های رمان همواره نسبت به رمانی که می خواند خودآگاهی داشته باشد و توجهش بیش از هر چیز به دنیایی جلب شود که نویسنده پیش روی او گذاشته است. به گفته پاتریشاوو( که من نمی شناسمش، شما را نمی دانم) :"ادیبات پست مدرن ادبیاتی است که به طور خودآگاه و روشمند توجه خوانندگان را به ساختگی بودن اثر جلب می کند تا رابطه بین واقعیت و داستان را به چالش بکشد."

رمان نویسان پست مدرن برای پدید آوردن چنین خودآگاهی ای در آثارشان از تکنیک های زیر بهره می گیرند:

-          مورد خطاب قرار دادن مستقیم خواننده

-          ترکیب کردن ژانر ها و سبک های مختلف نگارش

-          اظهار نظر در مورد سایر آثار داستانی

-          شروع کردن و پایان دادن داستان با بحث هایی درباره قواعد داستان نویسی و مشکلات آنها

-          خلق کردن شخصیت هایی که در رمان در حال خواندن زندگی داستانی خودشان هستند

-          خلق کردن رمان هایی که در آنها خود نویسنده به عنوان یک شخصیت حضور دارد.

و اما خود کتاب

ونه گات برای خلق این رمان از 4 شیوه از روشهای فوق (تا آنجا که من فهمیدم) استفاده می کند. اول اینکه بارها از عبارت "گوش کنید" برای مخاطب قرار دادن خواننده استفاده می کند." وی با در هم آمیختن داستان و زندگینامه دائما به خواننده گوشزد می کند در حال خواندن یک رمان هستند و شاید چشمگیرترین ویژگی این رمان همین باشد. داستان و زندگی نامه آنچنان در هم می آمیزد که حتی با خواندن نیمی از آن نمی توان گفت که موضوع این رمان چیست و خلاصه ای از آن باید شامل چه قسمت هایی باشد." درهمان ابتدای داستان از ( به قول خودش) داستان کوتاه بلند "پیرمرد و دریا" اثر ارنست همینگوی برای توضیح کتاب خودش استفاده می کند وبالاخره مورد چهارم اینکه خودش به عنوان یک شخصیت در رمان حضور دارد. "ونه گات در این رمان اعتراف می کند که کیلگور تراوت (شخصیتی که تقریبا از همان ابتدای دوران رمان نویسی ونه گات در آثارش حضور دارد)، وجود خارجی ندارد و صرفا ساخته ذهن خود اوست. اما همین شخصیت داستانی پس از زمان لرزه با ونه گات آشنا می شود و حتی ونه گات را "همکار عزیز" خطاب می کند."

اما در این رمان چه اتفاقی می افتد؟ خود ونه گات در ابتدای رمان می گوید:" من با زمان لرزه، در یک آن همه کس و همه چیز را از 13 فوریه 2001 برگرداندم به 17 فوریه 1991. پس همه ما ناچار بودیم که مسیر دشوار بازگشت به سال 2001 را دقیقه به دقیقه، ساعت به ساعت و سال به سال طی کنیم و دوباره روی اسبی که برنده نخواهد شد شرط ببندیم، با همان فرد نامناسب ازدواج کنیم و دوباره بد شانسی بیاوریم یا هر چیزی که فکرش را بکنید."

در خلال داستان همان طور که گفته شد، ونه گات زندگی نامه اش را با یک سری خاطره گویی ها بیان می کند. در این رمان ونه گات هم مثل بقیه رمانهایش نکات مشترکی وجود دارد: دوران رکود اقتصادی، جنگ ویتنام، بمب اتم و هیروشیما و ناگازاکی و این که در جمع اومانیست ها وقتی از یک اومانیست که فوت کرده صحبت می کند، می گوید:" فلانی الان آن بالا توی بهشت است!"

نکته دیگری نمی ماند جز اینکه قیمت کتابی که من خریدم با پاک کن یا هر وسیله دیگری کنده شده و با ماژیک روی آن نوشته شده است: 3900 تومان!

کورت ونه گات را که می شناسید. تا به حال دو کتاب از او به نام های "سلاخ خانه شماره 5" و "مرد بی وطن" در همین وبلاگ معرفی شده اند. "گهواره گربه" اثر دیگری از این نویسسنده آلمانی-آمریکایی است. توضیح اینکه یک اثر پست مدرن دقیقا حول چه چیزی می گردد کمی سخت است. در این رمان نویستده برای نوشتن کتابی درباره بمب اتم و سازنده آن به تحقیق و پرس و جو از نزدیکان سازنده بمب "فیلیکس هویینکر" می پردازد. نکته جالب که در واقع می توان آن را ویژگی پست مدرنیستی کتاب دانست، حضور خود ونه گات و کتابش درون داستان است. به عنوان مثال یکی از شخصیت های داستان در اواخر آن از کورت می پرسد:" کتابت را تمام کردی؟" و منظور از "کتابت" همین "کهواره گربه" است. از ابتدای داستان، ونه گات اشاره می کند که باکونونیست است. باکونونیست ها کسانی هستند که پیرو یک دورگه به نام جانسون با تلفظ باکونون در جمهوری سن لورنزو هستند. در کتاب آخر ونه گات "مرد بی وطن" اشاراتی به کالیپسو های باکونون شده است ولی در همان کتاب اشاره شده که او اومانیست است. صحت تمام حرف های ونه گات در باره باکونونیسم و باکونون با این جمله در ابتدای کتاب زیر سوال می رود:"همه چیز در این کتاب واقعی نیست." شخصیت هایی نظیر نیوت، آنجلا و فرانک فرزندان دکتر هوینکر و حتی خود دکتر هویینکر ممکن است واقعی نباشتد. حیف که می دانم بمب اتم وجود داشته وگرنه به وجود آن هم شک می کردم.

این رمان را از دست ندهید. تنها واژه ای که می توانم در باره این کتاب 360 صفحه ای بگویم "خوشخوان" است. از تعداد صفحات آن نترسید. زودتر از آنچه فکرش را بکنید تمام می شود. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که در بین کتاب های ترجمه شده از ونه گات به فارسی، این کتاب اولین کتاب نوشته شده توسط ونه گات است. "گهواره گربه" در سال 1963 در آمریکا منتشر شده است یعنی قریب به 45 سال پیش!

ترجمه کتاب خوب و روان است هر چند بعضی مواقع بیش از حد شرمگینانه است و از کلمات عجیبی برای جایگزینی برخی واژه ها استفاده شده است.

مدت زیادی نبودم. حالا هم نیومدم که باشم، فقط اومدم به عنوان مهمون سری بزنم. هیچگونه فروتنی کاذبی هم تو حرفام نیست . البته دست خالی نیومدم. یه هدیه ناقابل: " خرده جنایت های زناشوهری"!

برای من با این همه کتاب های نخونده و نیمه خونده خریدن کتاب جدید تا حدودی احمقانه س البته فقط تا حدودی! کتاب تو لیست پر فروش های کتابفروشی نشر چشمه بود. کم حجم و ارزون. دیگه چی از این بهتر؟!

معرفی پشت جلد: " ژیل بر اثر حادثه ای مرموز دچار فراموشی می شود. همسرش لیزا او را به خانه می آورد ولی ژیل حافظه اش را از دست داده است و سعی می کند از صحبت ها و تعریف های همسرش، گذشته را بازسازی کند و هویت خود را باز یابد. اما آیا لیزا به او دروغ نمی گوید تا تصویر دیگری از زندگی زناشویی شان ارائه دهد؟ اصلا این زن کیست؟ آیا حقیقت دارد که همسر اوست؟ خرده جنایت های زناشوهری داستان زوجی است در پی حقیقت. در این نمایشنامه اریک امانوئل شمیت با طنزی سیاه، تحلیلی ظریف از دلداگی و زندگی زناشویی ارائه می دهد و خواننده را متحیر و شگفت زده هر لحظه غافلگیر می کند.

معرفی به سبک تینا صادقی: کتاب رو که باز می کنی زمین نمی ذاری تا تموم شه. بین خطوط کتاب شنا می کنی، کلمات رو مثل گوسفند می خوری و بع بع می کنی!!! ( حین خوندن کتاب دوست داشتم لحظاتی چشمامو ببندم و خودمو به جای ژیل فرض کنم. لیزا اسم رمانتیکیه! لیزا واقعا اسم رمانتیکیه!!!)

معرفی به سبک یسنا یوسفی وقتی اخترک بود: من امروز پیاده روی می کنم. بی خیال تاکسی. شما چطور؟!

معرفی به سبک جواد رئیسیان زاده: نمی دونم اریک امانوئل شمیت رو می شناسین یا نه؟ اگه نمی شناسین باید بگم من هم نمی شناسمش ولی پشت کتاب نوشته جایزه تئاتر فرهنگستان فرانسه سال 2001 به وی اهدا شد.

لیزا   اگه اشتباه نکنم دارین روی ماشین من استقراغ می کنین.

ژیل   متاسفم.

لیزا   نه،نه ادامه بدین. به هر حال از رنگش متنفرم. همیشه دلم می خواست منحصر به فرد باشه.

ژیل   حالا دیگه کاملا تکه!

...

ژیل   چه جور زنی هستین؟

لیزا   باب طبع شما؟

ژیل   درسته. با هر جمله پشتم عرق می کنه. احساس می کنم مغزم خواب رفته، تمام عوارض بیماری ای که بهش خواطرخواهی می گن به سراغم اومده.

لیزا   متاسفم، ولی علاجش دست من نیست.

ژیل   خود شما علاجین. ...

صد البته نباید قیمت هدیه رو پرسید ولی خیالتون راحت. حدود همون یه بار تاکسی سواریه!

"هر کس روزنه ای ست به سوی خداوند، اگر اندوهناک شود. اگر به شدت اندوهناک شود."

"روی ماه خداوند را ببوس" داستان یونس، دانشجوی دکترای پژوهشگری اجتماعی است که در گیرودار کامل کردن پایان نامه اش درباره ی تحلیل جامعه شناسانه علل خودکشی دکتر پارسا، بازگشت دوستش مهرداد از آمریکا و روابط متلاطم با نامزدش سایه که او هم در حال تحقیق برای اتمام پابان نامه کارشناسی ارشدش در باره مکالمات خداوند و موسی است، به وجود خدا شک می کند. در این میان علیرضا، دوست مشترک یونس و مهرداد است و یونس سوالهای سختی که به ذهنش می رسد و جوابی برای آنها نمی یابد را از او می پرسد. هر چند اغلب اوقات قانع نمی شود ولی در پاسخ سوالاتش چیزی می شنود که بی اندازه لذت می برد.

"... خیلی سعی کرد تا همه چیز رو بفهمه، اما نتونست. سعی کرد به کمک فیزیک و ریاضیات و حتی فلسفه همه چیز رو اندازه بگیره اما ناگهان دریافت که در هستی چیزهایی هست که با ابزارهای او نمی شه اون ها رو اندازه گرفت یا فهمید. پس گیج شد و فرو رفت..."

این کتاب اولین بار در سال 79 منتشر شده و تا به حال بیش از 20 بار تجدید چاپ شده و چیزی حدود 70000 نسخه از آن به فروش رفته است که در میان کتاب های ایرانی یک رکورد محسوب می شود. قیمت چاپ بیست و یکم آن 1500 تومان است.

 چشمهایش، شاخص ترین اثر بزرگ علوی، کتابی نیست که بخواهم آن را معرفی کنم. همه مان از تاریخ ادبیات دبیرستان به یاد داریم که بزرگ علوی: چشمهایش، چمدان، میرزا، سالاری ها. این معرفی را برای بخش آخر آن می نویسم.

کتاب روایت یکی از دوستداران نقاش معروفی به نام "ماکان" است که به دنبال راز مرگ مشکوک استاد در تبعید است. در خلال داستان آقای ناظم_ همان دوستدار استاد_ حدس می زند که راز مرگ استاد دریکی از تابلوهای ایشان که به خط خود استاد "چشمهایش" نامیده شده و در شخصیت مدل این اثر نهفته است. پس از آن سعی می کند با پیدا کردن زن به تصویر کشیده شده در تابلو به این راز دست پیدا کند و برای این کار ناظم مدرسه نقاشی ای می شود که آثار ماکان در آن به نمایش در آمده است. در ادامه با پیدا شدن فرنگیس پرده از راز مرگ ماکان برداشته می شود. اگر خیال می کنید داستان را لو داده ام کاملاّ اشتباه می کنید چرا که داستان تازه از اینجا شروع می شود!

همانطور که گفتم هدفم از نوشتن این معرفی چیز دیگری بود. در انتهای کتاب اتوبیوگرافی مختصری از بزرگ علوی آمده که می تواند برای خیلی ها _من جمله خودم_ که خیال نویسنده شدن را در سر می پرورانند، جالب باشد. این نوشته تحت عنوان "می خواستم نویسنده شوم" به شرح تلاشهای بزرگ علوی برای نیل به این هدف می پردازد. از آشنایی اش با صادق هدایت و تاثیری که از وی پذیرفته تا  نوشتن "چمدان" و به زندان افتادنش به خاطر آنچه فعالیت سیاسی بی اجر و نتیجه می نامد و نوشتن "چشمهایش" و سفر 27 ساله به اروپا و بازگشت به وطن پس از انقلاب و در نهایت انتشار موریانه. در پایان بزرگ علوی می نویسد:

     اکنون که سال ها یا شاید روزهای آخر عمر من فرا می رسد، رشک می برم که آرزوی من برآورده نشده. وقتی می بینم که همکاران من چه آثار با ارزشی نوشته و رفته و یا زنده اند و دارند می نویسند، دلم آکنده از غم می شود که چنته من خالی است و از خود می پرسم چه شد که می خواستی نویسنده بشوی وسط راه درماندی. نمی دانم شعر از کیست، اما وصف حال من است:

هر درختی ثمری دارد و هر کس هنری     من بی چاره ی بی مایه تهی دست چو بید

"یک قرن بعد صفویه آمد، و تشیع، از مسجد جامع توده برخاست و در مسجد شاه همسایه دیوار به دبوار قصر عالی قاپو شد.

و تشیع سرخ

                تشیع سیاه گشت."

پاراگراف فوق بخشی از مقدمه کتاب "تشیع علوی و تشیع صفوی"، اثر ماندگار معلم شهیدمان "دکتر علی شریعتی" می باشد. از زمان راه اندازی وبلاگ باشگاه کتاب، کتابهای زیاد و متنوعی را "معرفی" کرده ایم. همین لفظ معرفی سبب می شود نوشتن درباره کتاب های قدیمی وشناخته شده درست به نظر نرسد. پس از مدت ها کلنجار رفتن با خودم، تصمیم گرفتم یادداشتی درباره کتاب "تشیع علوی و تشیع صفوی" بنویسم. مطمئنم که نام کتاب را شنیده اید و شاید هم آن را خوانده اید. پیش نیاز خواندن این کتاب کنار گذاشتن تعصبات مذهبی و تلاش برای رسیدن به یک جمع بندی واقع بینانه در طی مطالعه آن است.

دکتر شریعتی در این کتاب سعی می کند تفاوتهای تشیع برخاسته از اهل بیت پیامبر و تشیع دولتی حافظ منافع حکام و بالاخص حکومت صفوی را نشان دهد. در کتاب بارها تصریح شده است که این تفاوت، یک اختلاف ظاهری نیست بلکه تفاوت در عمق مفاهیم اصول تشیع نظیر وصایت، امامت، عصمت، ولایت، شفاعت، اجتهاد، تقلید، عدل، دعا، انتظار و غیبت است. به عنوان مثال "شفاعت" در تشیع علوی به معنی عامل کسب "شایستگی نجات" است و در تشیع صفوی وسیله "نجات ناشایسته"!

در متن کتاب از شخصیت های شناخته شده ای به عنوان ترویج دهندگان تشیع صفوی و نابودکنندگان تشیع راستین علوی نام برده شده است که این مساله به مذاق خیلی ها خوش نیامده است و انواع حمله ها و کوبیدن ها و تخریب شخصیت ها را علیه دکتر شریعتی برای نابود کردن این فکر به کار بسته اند.هر چند پس از گذشت سالها از انتشار این کتاب و به رقم تمام کارشکنیها چه قبل و چه بعد از انقلاب این تفکر همچنان زنده است.

این کتاب از دو بخش تشکیل شده است. قسمت اول "تشیع سرخ و تشیع سیاه" نام دارد که در واقع مقدمه ای بر نمایش نامه سربداران بوده است که به عنوان مقدمه این کتاب نیز آورده شده است. بخش دوم نیز متن کامل "تشیع علوی و تشیع صفوی" است.

این کتاب نهمین اثر از مجموعه 36 جلدی آثار دکتر شریعتی است که به همت "دفتر تدوین و تنظیم مجموعه آثار معلم شهید دکتر علی شریعتی" گردآوری شده است.

یک ماراتن پرتقالی!!!

جرج در 15 سالگی نامه ای از پدر خود دریافت می کند که حدود 12 سال پیش از آن توسط پدرش نوشته شده است. پدر جرج، جان اُلو، پس از آنکه متوجه بیماری سرطان خود می شود تصمیم می گیرد نامه ای برای پسرش بنویسد و درباره مسائلی که نمی توانسته با جرج 3 ساله در میان بگذارد، صحبت کند. جان اُلو در این نامه داستان عاشق شدنش را شرح می دهد وقتی یک دختر با یک کیسه پر از پرتقال را در مترو می بیند. از جستجوهای طولانی اش برای دیدار مجدد او تا حدس های عجیب و غریبی که در باره دختر پرتقالی می زند.

جرج هم سعی می کند به کمک پدرش یک کتاب بنویسد به اسم "دختر پرتقالی" !

خواندن این کتاب کم حجم به دلیل هم زمانی با دوران کنکور حدود 5 ماه طول کشید و از این جهت خواندنش یک ماراتن محسوب میشود آن هم یک ماراتن پرتقالی!

در طول خواندن کتاب (همان 5 ماه را می گویم) احساس یک هم ذات پنداری نصفه و نیمه با پدر جرج می کردم که همین باعث خاطره انگیز شدن خواندن این کتاب برایم شد.

در صفخات پایانی کتاب پدر جرج از او سوال می کند که اگر قبل از ورود به این دنیا حق انتخاب داشت و می توانست بین ورود به دنیا و سپری کردن مدت بسیار کوتاه و سپس دل کندن از تمام چیزهایی که دوستش دارد، و نیامدن به این دنیا یکی را انتخاب کند، کدامیک را انتخاب می کرد؟ فکر کنم بد نباشد به این موضوع کمی فکر کنید و پاسخ هایتان را در قسمت نظرات ( همون "نظرتو بخورم") بنویسید. برای چند لحظه خودتان را جای پدر جرج فرض کنید که دیگر فرصت زیادی نداشت. منتظر جواب هایتان هستم!  

پیامی پر از امید برای همه

     نوشته زیر شامل سه بخش تقریباٌ مجزا است.ابتدا به معرفی کتاب "هزار خورشید درخشان"، دومین اثر خالد حسینی، می پردازم. در بخش دوم مقاله کوتاهی درباره همسایه شرقی مان، افغانستان، آمده است و نوشته خالد حسینی در پایان کتابش تحت عنوان "خاتمه"، پایان بخش این نوشته است.

     "هزار خورشید درخشان" روایت زندگی دو زن افغان، مریم و لیلا، است که زندگی شان در یک حادثه به هم پیوند می خورد.مریم میوه روابط یک مرد ثروتمند هراتی،جلیل، با خدمتکارش،نانا، است که برای جلوگیری از لکه دار شدن آبروی خانواده جلیل، به اجبار به عقد یک کفاش ساکن کابل در می آید. لیلا نیز دختر یک زوج متجدد است که پس از از دست دادن والدینش در حادثه برخورد موشک با خانه شان، چاره ای جز ازدواج با رشید پیدا نمی کند و هووی مریم می شود. تمامی جنگهای چندین سال اخیر افغانستان، از حمله روسیه تا پیدایش طالبان و پس از آن اشغال توسط نطامیان آمریکا، با جزئیات بیشتر نسبت به "بادبادک باز" رمان قبلی نویسنده ذکر شده است. این کتاب نیز مانند اثر قبلی نویسنده به دلیل اسامی فارسی شخصیت های آن برای خوانندگان ایرانی بسیار ملموس است.اسم کتاب از این بیت صائب تبریزی  درباره کابل برداشت شده است:

حساب مه جبینان لب بامش که می داند   دو صد خورشید رو افتاده در هر پای دیوارش

 خلاصه اگر بادبادک باز را خوانده اید و خوشتان آمده، از خواندن این کتاب نیز لذت خواهید برد. گفته می شد مهدی غبرایی در حال ترجمه این کتاب است که انتشارات باغ نو آن را با ترجمه شرمگینانه بیتا کاظمی منتشر کرد! قیمت کتاب هم 6000 تومان است که قدری غیرمنصفانه است.

 .................................................................................                    

     افغانستان که در سالیان دور جزئی از قلمرو ایران بوده است، امروز در حال گذر از عقب ماندگی است ولی نگاه ما به این همسایگان شرقی مان تغییری نکرده است و بسیاری از ما هنوز آنها را به چشم کارگر ساختمانی نگاه می کنیم. نویسندگان بی ذوق سریال طنز "چارخونه" گویا راهی ساده تر و موثرتر از تمسخر مردم این دیار برای خنداندن مردم نیافته اند. این گونه است که  ما نه تنها با مشاهده فیلم هایی نظیر "برات"، غربی ها را در تخریب فرهنگ کهن( یا به قول غرب عقب افتاده) شرق، همراهی می کنیم بلکه خود نیز آگاهانه یا ناآگاهانه تیشه به ریشه خود می زنیم. به امید روزی که نه تنها در ظاهر که در باطن نیز احترامی درخور همسایگانمان برای آنهایی که روزی از خود ما بوده اند قائل باشیم.

 ..................................................................................

خاتمه

     برای حدود بیش از سه دهه بحران پناهندگان افغانی یکی از حادترین مسائل جهانی بوده است. جنگ، گرسنگی، هرج و مرج و ظلم و بیداد میلیونها نفر چون طارق و خانواده اش در این داستان را وادار به ترک خانه هایشان و و فرار از افغانستان به منظور سکونت در کشورهای همسایه، پاکستان و ایران کرده است. در دوران اوج این کوچ دسته جمعی نزدیک به هشت میلیون افغانی به عنوان پناهنده در خارج زندگی می کردند. امروز بیش از دو میلیون افغانی هنوز در پاکستان هستند.

در طی سال گذشته این افتخار نصیب من شد که به عنوان نماینده آمریکایی سازمان پناهندگان وابسته به سازمان ملل، UNHCR،کار کنم. قیومیت اصلی سازمان پناهندگان سازمان ملل حفاظت از حقوق اولیه ی انسانی پناهندگان و تامین کمک های اضطراری و یاری به آنها به منظور آغاز مجدد زندگی در محیطی امن است. این سازمان به بیش از بیست میلیون انسان جابجا شده در سراسر جهان مساعدت می کند، نه فقط در افغانستان بلکه در جاهایی چون کلمبیا، برونئی، کنگو، چاد و منطقه دارفو کشور سودان.

همکاری با سازمان پناهندگان سازمان ملل متحد UNHCRبه منظور کمک به پناهندگان یکی از پرمعناترین و مسرت بخش ترین تجربیات زندگی من بوده است.

برای کمک و یا فقط کسب اطلاعات بیشتر درباره UNHCR و کارهای این سازمان و یا به منظور آشنایی بیشتر با موقعیت و گرفتاری های پناهندگان به طور کلی به سایت اینترنتی www.unrefugees.org

 مراجعه کنید.

با تشکر

خالد حسینی

31 ژانویه 2007

در معرفی "دو قطعه عکس 6*4" گفته بودم که ابراهیم رها دو کتاب دیگر هم به نامهای "دوئل" و "شب نشینی در جهنم" دارد که این بار می خواهم معرفی کوتاهی از آخرین کتاب وی،دوئل، ارائه کنم.

این کتاب مجموعه مصاحبه های طنزی است که رها با اصحاب طنز و در ادامه با کسانی که ارتباط چندانی هم به طنز ندارند، ترتیب داده است. از ابراهیم نبوی و عمران صلاحی تا مانا نیستانی و نیک آهنگ کوثر و در نهایت هم نیکی کریمی و جواد رضویان!

سوالی که از همه مصاحبه شوندگان شده این است که:" علی دائی بهتر است یا میز تحریر!"

حالا برخی از جملات برخی دوستان را ذکر میکنیم:

ابراهیم نبوی:" تشویش اذهان خصوصی چیزی است شبیه دل آشوب، شبیه تشویش اذهان عمومی، کسی معده اش ناراحت می شود فکر می کند دنیا دچار انقلاب شده است!"

عمران صلاحی:"می گویند پا روی دم ما نگذارید. آقا من هم می گویم حیطه دمتان را مشخص کنید ما تکلیفمان را بدانیم!"

ابوالفضل زرویی نصرآباد:"کار من تشویش اذهان عمومی از طریق نشر اکاذیب است!"

شهرام شکیبا:"همه مشاغل جز روزنامه نگاری به اندازه کافی آبرومند هستند. البته دکترای زنان و زایمان هم خیلی خوب نیست!"

کسری نوری:" زندان محصول تمدن است و آدم های در آن، متمدن هستند. به همین خاطر هم زندانی ها به فکر خواندن تاریخ تمدن می افتند."

بقیه دوئل ها را هم بهتر است خودتان بخوانید و حالش را ببرید.

تصویر های کتاب طبق معمول کار بزرگمهر حسین پور است.

گرافیست اثر، پوریا عالمی است که الحق کارش را خیلی زیبا انجام داده است. البته بعد از خواندن کتاب به خاطر همین خلاقیت های گرافیکی آقا، گردن درد می گیری. باور کن!

انتشارات حوض نقره این کتاب را به قیمت 2800 تومان منتشر کرده که با توجه به جنس برگه های کتاب منصفانه است.

در پایان باید بگویم من این کتاب را به هیچکی قرض نمیدهم. حتی شما دوست عزیز!

بادبادک باز نخستین رمان یک نویسنده افغانی است که به زبان انگلیسی نگارش یافته است. داستان پسری افغانی است که در کودکی به پسر خدمتکارشان خیانت می کند و پس از سالها برای جبران آن و رهایی از عذاب وجدان به وطنش باز می گردد. خالد حسینی بسیاری از وقایع تاریخی و اجتماعی کشورش را در خلال داستان بیان می کند ولی کتاب شکل یک رمان تاریخی به خود نگرفته است. مواردی نظیر اختلافات قومی هزاره ای ها و پشتون ها و همچنین اشغال افغانستان توسط نظامیان روسی و پس از آن آمریکایی ها.

هر چند کتاب به زبان انگلیسی نوشته شده است، اسامی فارسی شخصیت های آن مانند امیر،حسن،رحیم و ثریا موجب شده است خوانندگان فارسی زبان بسیار راحت تر با شخصیت ها ارتباط برقرار کنند. به بیان دیگر شما یک کتاب فارسی در سطح جهانی می خوانید! نویسنده بارها از ایران به عنوان یک کشور پیشرفته( البته در مقایسه با افغانستان) نام برده است و به شهرهایی نظیر مشهد و اصفهان اشاره کرده است.

ایزابل آلنده  درباره کتاب می گوید:"اثری شگفت انگیز... این داستان از جنس آن داستان های فراموش نشدنی است که تا سال ها با شما خواهد ماند. این رمان استثنایی تمام درونمایه های مهم ادبیات و زندگی را در بر می گیرد: عشق، افتخار، گناه، ترس، رستگاری...این کتاب برایم چنان تأثیرگذار بود که تا مدت ها هر چیزی که بعد از آن می خواندم بی روح به نظرم می رسید."

خواندن این کتاب را بیشتر از تمام کتاب هایی که تا به حال معرفی کرده ام به شما توصیه می کنم!

این کتاب را انتشارات مروارید مدت هاست به قیمت 3900 تومان چاپ کرده است.

"کجا ممکن است پیدایش کنم" مجموعه ای ازپنج داستان کوتاه نویسنده ژاپنی " هاروکی موراکامی" است.

من فکر می کنم سخت ترین کتابها برای معرفی مجموعه داستانهای کوتاه باشد. نمی دانم تاریخچه فعالیت های ادبی نویسنده را از داخل مقدمه کتاب کپی کنم یا مضمون داستانها را به اختصار بیان کنم؟ به هر ترتیب، هاروکی موراکامی یکی از بزرگترین نویسنده های ژاپن است که گویا چندان به ادبیات کهن ژاپن توجهی ندارد و به همین دلیل از طرف روشنفکران ژاپنی چندان تحویل گرفته نمی شود. همه داستانهای کتاب از زاویه دید اول شخص بیان شده اند به جز «راه دیگری برای مردن».

 "فاجعه معدن در نیویورک" داستان فردی است که در مدتی کوتاه تعداد زیادی از آشنایان خود را از دست می دهد و از آنجا که لباس مناسبی برای شرکت در مراسم تدفین ندارد، آن را از یکی از دوستانش قرض می گیرد. دوستی که از زمانی که این لباس را دوخته است، هیچگاه مجبور به پوشیدن آن نشده است!

 "کجا ممکن است پیدایش کنم" (که عنوان کتاب نیز از آن برداشت شده است) داستان وکیلی است که با پذیرفتن وکالت افرادی که به صورت غیرعادی مفقود شده اند، به دنبال یک دریچه می گردد. او نمی داند که این دریچه شبیه چیست ولی مطمئن است هر وقت آن را ببیند، خواهد شناخت.

 "سگ کوچک آن زن در زمین" قصه مردی است که برای تعطیلات به یک شهر ساحلی می رود و در آنجا با زنی آشنا می شود و ...

 "راه دیگری برای مردن" سرگذشت دامپزشکی ژاپنی است که در زمان جنگ جهانی دوم در چین اشغال شده درون یک باغ وحش کار می کرده است و پیش از پایان جنگ به دلیل همکاری با نیروهای ژاپنی دستگیر می شود و در اردوگاه کار اجباری روسها در اثر سیل کشته می شود.  

 "خواب" هم داستان زنی است که نمی تواند بخوابد.همین!

 مترجم کتاب بزرگمهر شرف الدین است که عمراً از او تا بحال کتابی نخوانده اید!

 نشر چشمه هم کتاب را به قیمت 1700 تومان چاپیده است!

ما از آخر یک چیزمان می شود!گویی تنمان هم کم نمی خارد. بعد از معرفی یک کتاب طنز موافق اصلاحات (دو قطعه عکس 4*6) بد ندیدم به عنوان فرد مستقل یک کتاب طنز مخالف اصلاحات و اصلاح طلبان (که البته گویا نویسنده چندان قصد طنزنویسی نداشته اند) را نیز معرفی کنم.

"احمدی نژاد،معجزه هزاره سوم" ،به قول خود نویسنده، مرور و تفسیر و کالبدشکافی واقعی و مستند واقعه سوم تیر است.نویسنده در یک حمله یک طرفه به 8 سال اصلاحات، آن را "یأس بزرگ ملی" می نامد و انتخاب احمدی نژاد را تعلق گرفتن اراده الهی بر بالندگی نظام اسلامی و حیات ملت ایران می خواند!

نویسنده حتی در بخشی از کتاب به حمایت از طرح مسئله "افسانه ای بودن هولوکاست" توسط رئیس جمهور می پردازد. بقیه کتاب را هم بهتر است خودتان بخوانید.

کتاب را نشردانش آموز منتشر کرده و قیمتش هم 2000 تومان ناقابل است.

هیچ تعریفی بهتر از معرفی پشت جلد خود کتاب نیست:

"این کتاب راجع به هنر عکاسی نیست!

این کتاب اصلا به عکاسی کاری ندارد. به اسمش توجه نکنید، این همه اسم بی ربط توی دنیا هست آن وقت شما گیر داده اید به اسم این کتاب؟

دو قطعه عکس 4*6 در واقع دو کتاب در یک کتاب است. یعنی شما پول دو کتاب را می دهید یک کتاب

 می خرید.

جلد دوم بینوایان مرحوم ویکتور هوگو و بخش دوم شهر قصه مرحوم بیژن مفید یک ضرب وارد دوره هشت ساله اصلاحات شده و شده دو قطعه عکس 4*6!

این برای اولین نیست که دو کتاب، در یک کتاب چاپ می شود اما برای اولین بار است که ژان والژان درباره سعید امامی صحبت می کند، باور کنید!"

دو قطعه عکس 4*6 نوشته ابراهیم رها می باشد. از او دو کتاب دیگر به نامهای "شب نشینی در جهنم" و "دوئل" چاپ شده است.کاریکاتورهای کتاب کار بزرگمهر حسین پور است. کتاب را انتشارات روزنه به قیمت ۱500 تومان چاپ کرده است.

ضمناً کتاب به  ژان والژان داستان تقدیم شده است:"به سید محمد خاتمی، مردی که روحش را به قدرتش نفروخت."

Design by : Night Skin

RSS