باشگاه کتاب

بهمن فرسی ( -1312) متولد تبریز است و سال 56 از ایران به لندن مهاجرت کرده است، وی از فعالان تئاتر پیش از انقلاب می باشد و چندین نمایشنامه را به چاپ رسانیده و به روی صحنه برده است و با این اوصاف او کمتر به عنوان نویسنده شناخته می شود ولی با همان چند کار محدودی که در زمینه ادبیات داستانی به ثبت رسانیده است قطعا اسمی قابل تامل بشمار می رود. در این بین داستان شب یک شب دو، قله نویسندگی فرسی بحساب می آید. داستان شب یک شب دو در واقع مرز بین نمایشنامه و رمان را در می نوردد و در صفحاتی بداعت نویسنده داستان و در صفحاتی دیگر خام دستی پردازش ایده را نشان می دهد. قطعا این بدان معنا نیست که ارزش اثر بخواهد به زیر سوال برده شود و این کتاب در زمان خود و شاید که نه قطعا اکنون از ستاره های درخشان ادبیات داستانی معاصر است.

زاوش ایزدان جوانی است در جمعی که گویا القاب روشنفکری و هنرمندی لایق آنان است ولی آنچه بیش از همه در شخصیت های داستان خود را می نمایاند، تعفن است تعفن روزمرگی، تعفن خوی حیوانی و... این جوان حالا  به هر دلیلی در حال خواندن نامه های معشوقه سابقش، بی بی کاکایی، است و با خواندن هر کدام از نامه ها که توالی تاریخی در بین آنها نیست، نامه هایی که شاید تنها خاطره عینی از معشوقه اش است، را به آتش می سپارد.

"من نامه های تو را دارم می سوزانم چون همیشه از این که چیزی برای پنهان کردن داشته باشم نفرت داشته ام. فاش بودن را با همه ضررهایش غالبا پذیرفته ام. بیا گذشته ها را اگر دوست داریم در آینده ها تکرار کنیم."

 اما نکته جالب در مورد متن داستان این است که راوی خود زاوش ایزدان است بدین معنا که در متن نامه جای ضمایر عوض می شود و در حین خواندن نامه ها، این زاوش است که سیل خاطره ها به سمتش هجوم می آورند و هر نامه ممکن است خواننده را به جاهایی ببرد تا کمی زاوش و دیگر شخصیت های دخیل در داستان را به او بنمایاند.

"بیست و دو / یک/ شصت و پنج، امیدواری که خوبم. حتما مشغولم و خیلی خیلی کار دارم. دلت می خواهد تمام کارهایم همان طور پیش برود که دلم می خواهد. متاسفانه آنجا نتوانسته ای صفحه یی را که خواسته ام پیدا کنی..."

داستان در واقع روایت برش های گسسته ای از زندگی روح ناآرامی به نام زاوش ایزدان است که در نگاه اول گویا شکست عشقی اش با بی بی موجب سرگشته شدنش در این کره خاکی شده ولی آنچه مسلم می نماید این است که زاوش و زاوش هایی که تعدادشان کم نیست زندگی برایشان تمام شده است از همان ابتدا، و این اتمام را می خواهند در لفافه ای از هر چیز بپوشانند ولی پس از مدتی...

" به تو توصیه می کنم جغرافیایی را بخواه و آرزو کن که در آن، بی هیچ سعی و قصد قبلی، با کلمات شسته و تیز، بتوانی راضی بودن و راضی نبودن را بگویی و بنویسی."

داستان اصولا با راوی اول شخص که زاوش ایزدان است جلو می رود ولی در مراحلی از داستان که گویی ذهن زاوش دل و دماغ غوطه ور شدن در خاطرات تلخ و شیرینش را ندارد راوی که نه نامه های بی بی به زاوش را می خوانیم و چند جایی داستان تغییر مسیر می دهد و راوی سوم شخص بار سنگین داستان را باید به جلو برد، با آنکه در خوانش اولیه داستان این تغییر راوی به چشم نمی آید ولی در خوانش های بعدی کلیت اثر و ایده ناب آن به زیر سوال می رود.

به جای "همیشه اینجا خواهم ماند" بس بود که بنویسی "اینجا خواهم ماند" و خودت را با همیشه اسیر نکنی. همیشه هرگز وجود ندارد. به زودی می بینی که همیشه آنجا نمانده ای. آن وقت شاید از خودت بدت بیاید.

"قصه های عشقی معاصر تو اتاق امانتی رفقا شروع میشه، با درد بی جایی و سرگردونی تو خیابونا ادامه پیدا می کنه و، تو  تاکسی هم نمی دونم بالاخره تموم میشه یا همین طور پا در هوا می مونه."

"بی کاری هایمان را در آتلیه می گذرانیم. عرق و آبجو و سوسیس می خوریم. جفنگ می گوییم. نقشه های گنده گنده می کشیم و در واقع هیچ گهی نمی خوریم. یا همان گهی را می خوریم که همه می خورند."

پ.ن.1.اینکه این کتاب چگونه به زیست خود در ایران بعد از انقلاب ادامه می دهد، خود داستان جالبی است. کتاب در سال 53 منتشر می شود و دیگر منتشر نمی شود و چندین سال بعد از انقلاب خبری از کتاب نبوده تا اینکه فردی که در کار معامله کتاب های قدیمی بوده است به یکی از انبارهای خیابان انقلاب تهران دست می یابد که تعداد زیادی از این کتاب را در خود داشته است و با قیمت 800 تا تک تومانی می خرد و با کمی سود می فروشد ولی اکنون اصل کتاب را کمتر از 30000 تومان نمی توانید بیابید.

پ.ن.2. نگارنده این سطور نیز دستیابی اش به این کتاب خود داستانی است، چند سال پیش اصل کتاب را با قیمت ناچیزی از آشنایی که معمولا فیلم هایم را از او تامین می کنم خریدم و سالی بعد از آن کتاب را به عزیزی که قصد مهاجرت به خارج کشور داشت، هدیه کردم به گمان اینکه می توانم کتاب را مجددا تهیه کنم ولی از دست دادن کتاب همان و دست یابی مجدد به آن همان. بعد از کلی جستجو بالاخره هفته گذشته افست کتاب را قیمت بالاتری که اصل آن را خریدم، پیدا کردم...

می توانید کتاب را از اینجا دانلود کنید و یا از فروشنده های پاساژ صفوی سراغش را بگیرید.